7755/BNNMT-MT ngày 15/07/2026 Trả lời kiến nghị của Hiệp hội Giấy và Bột Giấy Việt Nam

7755/BNNMT-MT ngày 15/07/2026

 Kính gửi: Hiệp hội Giấy và Bột Giấy Việt Nam

(Số 59 Vũ Trọng Phụng, phường Thanh Xuân, thành phố Hà Nội)

Thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng tại Văn bản số 6535/VPCP-KTTH ngày 07/7/2026 của Văn phòng Chính phủ về kiến nghị của Hiệp hội Giấy và Bột Giấy Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường có ý kiến đối với Công văn số 36/2026/CV-VPPA ngày 22/6/2026 của Hiệp hội Giấy và Bột Giấy Việt Nam theo thẩm quyền như sau:

1. Nội dung ký quỹ nhập khẩu phế liệu giấy

a) Về đề nghị giảm tỷ lệ ký quỹ xuống mức cao nhất 5% giá trị lô hàng phế liệu nhập khẩu và cho phép sử dụng bảo lãnh ngân hàng thay thế; áp dụng cơ chế quản lý theo mức độ rủi ro:

Ký quỹ bảo vệ môi trường trong nhập khẩu phế liệu từ nước ngoài làm nguyên liệu sản xuất là biện pháp nhằm bảo đảm tổ chức, cá nhân nhập khẩu thực hiện trách nhiệm xử lý các rủi ro môi trường có thể phát sinh. Mức ký quỹ, lãi suất ký quỹ, hình thức nộp, hoàn trả tiền ký quỹ được thực hiện theo quy định tại Điều 46 Nghị định số 08/2022/NĐ-CP ngày 10/01/2022 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường ghi nhận kiến nghị của Hiệp hội. Hiện nay, Bộ đang chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung Nghị định số 08/2022/NĐ-CP, trong đó sẽ nghiên cứu, xem xét các kiến nghị về mức ký quỹ (theo hướng giảm tỷ lệ ký quỹ nhập khẩu), hình thức ký quỹ và cơ chế quản lý theo mức độ rủi ro trên cơ sở đánh giá đầy đủ tác động, bảo đảm tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh đồng thời đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luật.

b) Về kiến nghị nội dung cho phép nhập khẩu giấy phế liệu như hàng hóa thông thường mà nhiều nước đang áp dụng:

Phế liệu là vật liệu được thu hồi, phân loại, lựa chọn từ những vật liệu, sản phẩm loại ra trong quá trình hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ hoặc tiêu dùng để sử dụng làm nguyên liệu cho một quá trình sản xuất khác. Do phế liệu nhập khẩu luôn có nguy cơ lẫn tạp chất hoặc chất thải nên đã được quản lý nghiêm ngặt, thống nhất từ Luật Bảo vệ môi trường năm 2005 đến Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; trong đó quy định cụ thể phế liệu nhập khẩu từ nước ngoài vào Việt Nam phải đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật môi trường và thuộc Danh mục phế liệu được phép nhập khẩu từ nước ngoài làm nguyên liệu sản xuất do Thủ tướng Chính phủ ban hành.

Hoạt động nhập khẩu phế liệu luôn tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, có thể làm gia tăng nguy cơ nhập khẩu trái phép phế liệu không thuộc Danh mục được phép nhập khẩu hoặc lợi dụng đưa chất thải vào Việt Nam dưới danh nghĩa phế liệu nếu không được kiểm soát chặt chẽ. Theo đó, việc quy định các yêu cầu về chất lượng phế liệu nhập khẩu, điều kiện về năng lực tái chế phế liệu, xử lý chất thải thứ cấp phát sinh, ký quỹ và các yêu cầu bảo vệ môi trường đối với tổ chức, cá nhân nhập khẩu là cần thiết nhằm phòng ngừa rủi ro và bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường.

Theo quy định của luật pháp quốc tế, việc xuất, nhập khẩu chất thải (trong đó có phế liệu) nói chung thực hiện theo quy định tại Công ước Basel về kiểm soát vận chuyển xuyên biên giới chất thải nguy hại và việc tiêu hủy chúng, các công ước và hiệp ước có liên quan hoặc các quy định của quốc gia xuất khẩu, nhập khẩu. Thực hiện quy định của Liên minh Châu Âu (Quy định số 2024/1157 ngày 11/4/2024) về việc vận chuyển chất thải (không phải là chất thải nguy hại) từ các quốc gia Châu Âu đến các quốc gia không thuộc khối OECD, Việt Nam đã phải nộp báo cáo, thực hiện các thủ tục theo quy định của EU để được đưa vào danh sách các quốc gia được phép nhập khẩu giấy phế liệu làm nguyên liệu sản xuất.

Trên cơ sở các quy định của pháp luật trong nước và quốc tế hiện hành, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam tiếp tục phối hợp tuyên truyền, hướng dẫn các hội viên thực hiện đầy đủ các quy định về nhập khẩu, sử dụng phế liệu giấy nhập khẩu làm nguyên liệu sản xuất.

2. Về kiến nghị cơ chế, chính sách thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong hoạt động thu gom, tái chế giấy phế liệu

Các kiến nghị của Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam liên quan đến chính sách thuế, hóa đơn và công tác quản lý thuế không thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Đề nghị Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam liên hệ trực tiếp với Bộ Tài chính để được xem xét, hướng dẫn, giải quyết theo thẩm quyền và quy định của pháp luật.

3. Về tái sử dụng tro xỉ, bùn thải là chất thải rắn công nghiệp thông thường

a) Về kiến nghị ban hành hướng dẫn sử dụng tro, xỉ làm vật liệu san lấp, nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng, trong đó có sản xuất gạch nung, gạch không nung và các sản phẩm vật liệu xây dựng phù hợp khác:

Theo điểm b khoản 1 Điều 81 Luật Bảo vệ môi trường, chất thải rắn công nghiệp thông thường đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và hướng dẫn kỹ thuật được sử dụng làm nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng và san lấp mặt bằng.

Theo khoản 5 Điều 65 Nghị định số 08/2022/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung), Bộ Xây dựng có trách nhiệm ban hành quy chuẩn kỹ thuật, hướng dẫn kỹ thuật; xây dựng tiêu chuẩn quốc gia về sử dụng chất thải rắn công nghiệp thông thường làm nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng, san lấp mặt bằng và sử dụng trong các công trình xây dựng. Trường hợp chưa có tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hoặc hướng dẫn kỹ thuật thì được áp dụng tiêu chuẩn của một trong các nước thuộc Nhóm các nước công nghiệp phát triển.

Thực hiện các quy định nêu trên, Bộ Xây dựng   đã ban hành nhiều tiêu chuẩn, hướng dẫn kỹ thuật về sử dụng tro, xỉ làm nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng, vật liệu san lấp. Đồng thời, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 209/2026/NĐ-CP ngày 15/6/2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xây dựng về quản lý vật liệu xây dựng, trong đó có quy định về sử dụng chất thải làm nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng và trong các công trình xây dựng.

Như vậy, hiện nay cơ sở pháp lý về sử dụng tro, xỉ làm nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng và vật liệu san lấp đã cơ bản được quy định.

Trong thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Xây dựng trong quá trình rà soát, hoàn thiện các quy chuẩn, tiêu chuẩn và hướng dẫn kỹ thuật theo quy định của pháp luật, góp phần thúc đẩy sử dụng tro, xỉ làm nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng, bảo đảm yêu cầu về bảo vệ môi trường và hiệu quả sử dụng tài nguyên.

b) Về kiến nghị ban hành quy định, hướng dẫn sử dụng tro, xỉ để hoàn nguyên, hoàn thổ các khu vực đã kết thúc khai thác khoáng sản:

Qua nghiên cứu, rà soát và tham khảo kinh nghiệm quốc tế, đến nay chưa có đủ cơ sở khoa học và thực tiễn để xây dựng quy chuẩn kỹ thuật, hướng dẫn kỹ thuật về sử dụng tro, xỉ phục vụ hoàn nguyên, hoàn thổ các khu vực đã kết thúc khai thác khoáng sản. Việc sử dụng tro, xỉ cho mục đích này phụ thuộc vào điều kiện địa chất, thủy văn và đặc điểm môi trường của từng khu vực, đồng thời cần được đánh giá đầy đủ về nguy cơ tác động đến môi trường trong dài hạn. 

Trên cơ sở rà soát quy định hiện hành, Chính phủ đã bãi bỏ quy định giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành quy chuẩn kỹ thuật, hướng dẫn kỹ thuật về xử lý, sử dụng tro, xỉ, thạch cao và chất thải rắn công nghiệp thông thường khác để hoàn nguyên các khu vực đã kết thúc khai thác khoáng sản (điểm b khoản 4 Điều 65 Nghị định số 08/2022/NĐ-CP đã được bãi bỏ theo khoản 3 Điều 2 Nghị định số 05/2025/NĐ-CP).

Hiện nay, chưa có đủ cơ sở để xem xét, ban hành quy định hoặc hướng dẫn kỹ thuật riêng về sử dụng tro, xỉ cho mục đích hoàn nguyên, hoàn thổ các khu vực đã kết thúc khai thác khoáng sản. Theo đó, đề nghị Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam tiếp tục hướng dẫn các doanh nghiệp thành viên ưu tiên sử dụng tro, xỉ đáp ứng tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật hiện hành để sử dụng làm nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng, vật liệu san lấp theo quy định.

c) Về kiến nghị ban hành chính sách khuyến khích đưa tro, xỉ đáp ứng yêu cầu kỹ thuật vào danh mục nguồn vật liệu được ưu tiên sử dụng trong các dự án san lấp mặt bằng, khu công nghiệp, cụm công nghiệp, công trình hạ tầng kỹ thuật, công trình giao thông, dự án sử dụng vốn đầu tư công, nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao tỷ lệ tái sử dụng:

Luật Bảo vệ môi trường và các văn bản hướng dẫn thi hành   đã quy định nhiều cơ chế, chính sách khuyến khích tái sử dụng chất thải làm nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu thay thế; thúc đẩy mua sắm xanh đối với các dự án sử dụng ngân sách nhà nước và khuyến khích thực hiện kinh tế tuần hoàn.

Theo khoản 5 Điều 65 Nghị định số 08/2022/NĐ-CP, chất thải rắn công nghiệp thông thường đáp ứng quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật để sử dụng làm vật liệu xây dựng, san lấp mặt bằng được quản lý như sản phẩm, hàng hóa. Đây là cơ sở pháp lý để thúc đẩy sử dụng, mở rộng thị trường tiêu thụ các vật liệu đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, trong đó có tro, xỉ.

Đồng thời, Chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện kinh tế tuần hoàn đến năm 2035 đều xác định nhiệm vụ thúc đẩy, khuyến khích sử dụng nguyên liệu thứ cấp, sản phẩm tái chế và phát triển thị trường tiêu thụ các vật liệu tái chế.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường ghi nhận kiến nghị của Hiệp hội và sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành liên quan rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách theo thẩm quyền nhằm thúc đẩy sử dụng vật liệu thứ cấp phù hợp với yêu cầu bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế tuần hoàn và sử dụng hiệu quả tài nguyên.

Trên đây là ý kiến của Bộ Nông nghiệp và Môi trường trân trọng gửi Hiệp hội Giấy và Bột Giấy Việt Nam để biết, thực hiện.